Selahattin Demirtaş’ın başvurusunu karara bağladı. Tutukluluk kararının hukuka aykırı olduğunu ifade eden AİHM, serbest bırakma çağrısı yaptı.

AİHM serbest bırakılsın

AİHM, Selahattin Demirtaş’ın başvurusunu karara bağladı.

Tutukluluk kararının hukuka aykırı olduğunu ifade eden AİHM, serbest bırakma çağrısı yaptı.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), HDP’nin önceki dönem Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın başvurusunu dair kararını açıkladı. 2 yılı aşkın süredir Edirne Cezaevi'nde tutuklu bulunan eski Demirtaş adına avukatları, tutukluğunun “özgürlük ve güvenlik hakkı”, “makul bir süre içinde yargılanma ya da yargılama süresince serbest bırakılma hakkı” ve “serbest seçim hakkı”nı ihlal ettiği gerekçesiyle AİHM’e başvurmuştu.

Başvuruyu değerlendiren Mahkeme, AİHS’in “hak ve özgürlüklere getirilen sınırlamalar ancak öngörülen amaçlar için uygulanabilir” içerikli 18’inci Maddesi’ne dayanarak Demirtaş’ın serbest bırakılması yönünde karar verdi. Karara göre, Türkiye 10 bin euro manevi tazminat ile 15 bin euro yargılama gideri ödemeye de mahkum edildi.Dokunulmazlıkların kaldırılmasına yönelik Anayasa değişikliğinin 20 Mayıs 2016'da kabul edilmesiyle Selahattin Demirtaş hakkında başlatılan süreçte, HDP'li milletvekilleri, hukuksuz olduğunu savunup, ifade vermeyi reddetti. Partinin o dönemdeki eş genel başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ ile birlikte HDP'li 9 vekil; 'suç işlemek amacıyla örgüt kurmak', 'terör örgütü üyeliği', 'örgüt adına suç işlemek' ve 'propaganda' suçlarını işledikleri gerekçesiyle çıkarıldıkları adli mercilerce tutuklanıp, cezaevlerine konuldu.Tutuklanan Demirtaş hakkındaki dosyaların 31'i Diyarbakır Başsavcılığı'nca birleştirilerek, 'ana dosya' haline getirildi. Diyarbakır 8'inci Ağır Ceza Mahkemesi'ne açılan ana dava, daha sonra güvenlik gerekçesiyle Ankara'ya nakledildi. Bu dosyadan 142 yıla kadar hapsi istenen Demirtaş, ilk savunmasını tutuklandıktan 460 gün sonra yaparak, yargılanmasının bütünüyle dayanaksız olduğunu öne sürdü. Tutukluluğunun Anayasa ve CMK'ya aykırı olduğunu duruşmalarında savunan Demirtaş, diğer HDP'lilerle birlikte Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) başvurdu. AYM süreci uzayınca Demirtaş ve HDP'li vekiller, AİHM'ye gitti. Bu süreçte AYM tarafından HDP'lilerin tutukluluk dosyalarının incelenmesine başlandı ve tamamı reddedildi.AİHM tarafından tutuklu vekillerin dosyalarının birleştirilerek, Türkiye'den savunma istendi. Türkiye'den geçen yıl mahkemeye gönderilen 130 sayfalık savunmada, iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle başvuruların reddi talep edildi. AİHM, 2 yılı aşkın süredir Edirne F Tipi Cezaevi'nde bulunan Demirtaş'ın tutukluluğunun sonlandırılmasına karar verdi.

AİHM İLK KEZ '18. MADDE'DEN KARAR VERDİMahkeme Türkiye ile ilgili ilk defa 18. madde kararı vermiş oldu. Sözleşminin 18. maddesinde “Haklara getirilecek kısıtlanmaların sınırlanması anılan hak ve özgürlüklere bu Sözleşme hükümleri ile izin verilen kısıtlamalar öngörüldükleri amaç dışında uygulanamaz” ifadeleri yer alıyor. Karara ilişkin sosyal medyada hukukçulardan da açıklamalar geldi.AİHM Selahattin Demirtaş'ın tutukluluğuna son verilmesi için gereğinin yapılması gerektiğini karara bağladı. Şu andan itibaren tutuklu olması hem ulusal hem de uluslararası hukuka aykırıdır. Derhal serbest bırakılması gerekir!

20 Kasım 2018AİHM Selahattin Demirtaş kararını yayınladı. Çok ciddi bir ihlal kararı verirken Mahkeme Türkiye ile ilgili de ilk defa 18. madde kararı verdi ve Demirtaş'ın salıverilmesini talep etti: https://t.co/WbnuiUZuEV— Yaman Akdeniz (@cyberrights) 20 Kasım 2018Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Selahattin Demirtaş kararı çıktı. Beklendiği ve hukuken adilane olduğu gibi ağır ihlâl: Çok nadir kullanılan 18. Madde (Haklara getirilecek kısıtlanmaların sınırlanması) de ihlâl edilenler haklar arasında sayıldı. 

2018 'DEMİRTAŞ'IN ÖZGÜRLÜĞÜ İÇİN BAŞVURU YAPACAĞIZ'Demirtaş’ın avukatlarından Mahsuni Kahraman "AİHM kararından sonra içeride kalacağı her saat, özgürlüğünün ihlalidir. Derhal serbest bırakılmalıdır. Demirtaş’ın özgürlüğü için bugün başvuru yapacağız" diye konuştu.KARAR EMSAL TEŞKİL EDECEK Mİ?Karaman, AİHM'in kararı öncesi Evrensel'e konuşarak çıkacak kararın tutuklu milletvekilleri için de emsal teşkil edeceğini ifade etmişti:“Söz konusu karar sadece Selahattin Demirtaş’ın dosyasıyla ilgili olacak. Bir kısım milletvekilinin yargılandıkları dosyalarda hüküm kesinleşmiş durumda. Şu an tutuklu olanlar açısından ise emsal teşkil eder. Ancak hükmü kesinleşenler açısından emsal teşkil etmez. Tabii Demirtaş’ın haksız bir şekilde tutuklandığı yönündeki karar, benzer bir şekilde tutuklanarak hüküm giyen milletvekillerinin haklarının ihlal edildiğinin tescili olur.”AİHM Demirtaş’ın ana davasına ilişkin kararını yarın açıklayacak

HDP: TÜM VEKİL ARKADAŞLARIMIZ SERBEST BIRAKILSINAİHM kararının ardından HDP'den ilk açıklama Sezai Temelli'den geldi. HDP Eş Genel Başkanı Temelli, "AİHM kararına uyulsun Demirtaş ve tüm vekil arkadaşlarımız hemen serbest bırakılsın" dedi.HDP'nin Twitter hesabından ise Demirtaş ve tutuklu eski milletvekillerinin Genel Kurulda çektirdiği bir fotoğrafla birlikte "AİHM önceki dönem Eş Genel Başkanımız Selahattin Demirtaş'ın serbest bırakılması için gerekli adımların atılmasına karar verdi. Mahkemeler derhal bu kararın gereğini yerine getirmeli, Demirtaş ve tutuklu seçilmişler serbest bırakılmalıdır. Tüm halklar bu sese ses vermeli, bu hukuksuzluk son bulmalıdır. AİHM’in ders niteliğindeki kararı, milyonların iradesi olan seçilmişlerin özgür kalmasını gerektirir. Demirtaş’ın cezaevinde kaldığı her bir dakika hukuksuzluktur. Karar tüm tutuklu vekillerimiz için emsal teşkil etmektedir. Milyonların iradesi vekiller özgür olmalıdır" açıklaması yapıldı.

NE OLMUŞTU?24 Haziran 2018’deki Cumhurbaşkanlığı seçiminde tutuklu olmasına rağmen yarışarak tarihe geçen Demirtaş, iki yılı aşkın süredir cezaevinde.Demirtaş hakkındaki süreç, 20 Mayıs 2016’da dokunulmazlıkların kaldırılmasına yönelik anayasa değişikliğinin kabulü ile başladı. Dokunulmazlığı kaldırıldıktan sonra bunun anayasaya aykırı olduğunu savunan ve diğer HDP’li vekiller gibi ifade vermeye gitmeyi reddeden Demirtaş, 4 Kasım 2016’da gözaltına alındı. Demirtaş, o dönem HDP Eş Genel Başkanı olan Figen Yüksekdağve dokuz HDP’li vekil ile birlikte “suç işlemek amacıyla örgüt kurmak”, “terör örgütü üyeliği,”, “örgüt adına suç işlemek”, “propaganda” gibi gerekçelerle tutuklandı.

DOSYANIN TAMAMI KONUŞMALARDANTutuklandığı dönemde Demirtaş hakkında savcılıklar tarafından hazırlanarak dokunulmazlığının kaldırılması istemiyle Meclis’e gönderilen 96 fezleke vardı. Bunlardan 31’i Diyarbakır Başsavcılığı’nca birleştirilerek “ana dosya” haline getirildi. Diyarbakır 8. Ağır Ceza Mahkemesi’ne açılan bu ana dava, daha sonra güvenlik gerekçesiyle Ankara’ya nakledildi. Dosyadaki suçlamaların dayanağı olarak Demirtaş’ın dokunulmazlığının bulunduğu dönemde yaptığı konuşmalar gösterildi. Sadece bu dosyadan 142 yıla kadar hapsi istenen Demirtaş, ilk savunmasını tutuklandıktan 460 gün sonra yapabildi ve yargılanmasının bütünüyle dayanaksız olduğunu söyledi.

1,5 YIL SONRA İŞLEYEN ‘ÖNCELİK’Demirtaş hakkında bu dava dışında konuşmaları nedeniyle açılmış çok sayıda dava sürüyor. Demirtaş, HDP’li Sırrı Süreyya Önder ile birlikte bu dosyalardan birinde mahkum da oldu. İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi, 2013 Nevroz kutlamalarında yapılan konuşmalardan dolayı Demirtaş’a 4 yıl 8 ay, Önder’e 3 yıl 6 ay hapis cezası verdi. Ancak bu cezalar kesinleşmedi ve infazı henüz başlamadı.Demirtaş’ın AİHM’ye yaptığı başvuru, tutuklandığı ana dava ile ilgili. Tutukluluğunun anayasa ve CMK’ya aykırı olduğunu savunan Demirtaş, diğer HDP’lilerle birlikte Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Ancak Anayasa Mahkemesi süreci uzayınca Demirtaş AİHM’ye gitti.
Bu süreçte Anayasa Mahkemesi, HDP’lilerin tutukluluk dosyalarını incelemeye başladı ve tamamını benzer gerekçelerle reddetti. Mahkeme, dokunulmazlıklarının kaldırılmasından sonra tutuklanan HDP’lilerle ilgili sürecin anayasaya uygun olduğunu savundu. Bu kararlar verilirken diğer HDP’liler de AİHM’ye başvurdu. AİHM, başvuruları kabul edilebilir bularak Türkiye’den savunma istedi. Ancak tutuklu yargılamadan dolayı çarpıcı bir karar da vererek, Demirtaş ve HDP’lilerin “öncelik” talebini yerinde buldu. 27 Temmuz 2017’de verilen bu karara rağmen dosyalar bugüne kadar karara bağlanmadı.

TÜRKİYE’NİN SAVUNMASIAİHM, tutuklu vekillerin dosyalarını birleştirerek Türkiye’den savunma istedi. Türkiye, geçen yıl mahkemeye gönderdiği 130 sayfalık savunmada, iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle başvuların reddini talep etti. İddialara da yanıt veren Türkiye, ifade vermesi nedeniyle 6 Eylül 2016’da davetiye gönderilen Demirtaş’ın ifadeye gitmeyeceğini bizzat Meclis kürsüsünden açıkladığını anımsattı. Adalet Bakanlığı’nın hazırladığı savunmada, Demirtaş’ın usule uygun gözaltına alınarak sorgulandığı kaydedildi. Savunmada, HDP’li vekillerin başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesi’nin de “yasaya aykırı tutukluluk”, “ifade özgürlüğü ve siyasal faaliyette bulunma hakkının ihlali”, “soruşturma dosyasına kısıtlama getirilmesi” iddialarını reddettiği anımsatıldı.
ORTAK KARARSavunmada, ifade vermeye gitmeyen vekillerin kaçma ihtimalleri bulunduğu ifade edilirken, Türkiye’nin çok sayıda terör örgütünün hedefinde olduğu, bazı terör örgütlerinin de siyasetçiler tarafından desteklendiği kaydedildi. Dokunulmazlıkların kaldırılması kararının AKP, MHP ve CHP’nin oylarıyla verildiği, bunun da tutuklamanın muhalefeti engellemek amacını taşıdığı iddiasını boşa düşürdüğü savunuldu. Savunmada, dokunulmazlıkların kaldırılmasıyla iktidar partisi dahil diğer partilerin vekilleri için de yargı yolunun açıldığına da dikkat çekildi.